Bezpieczna odległość między regałami w magazynie wynika z wymiarów ładunku, typu urządzeń transportu wewnętrznego, kierunku ruchu, obecności pieszych oraz zasad BHP. W praktyce szerokość korytarzy roboczych dobiera się do rodzaju wózka, drogi transportowej i gabarytów palety, a nie według jednej uniwersalnej wartości.
Odstęp nie jest więc "wolną przestrzenią między konstrukcjami", lecz parametrem projektu, który decyduje o bezpieczeństwie, przepustowości i wykorzystaniu powierzchni magazynowej. W Regał Expert projekt układu, alejek, nośności i wysokości poziomów jest elementem kompleksowej realizacji obejmującej dobór, dostawę, montaż i serwis regałów na terenie całej Polski.
Ostatnia weryfikacja merytoryczna: październik 2026 r.
Jak obliczyć minimalną szerokość drogi transportowej między regałami?
Minimalna szerokość drogi transportowej powinna być dopasowana do większego wymiaru: szerokości pojazdu, szerokości ładunku albo szerokości jednostki transportowej wraz z luzem manewrowym. Jako praktyczne minimum projektowe stosuje się zależności uwzględniające:
- B = a + luz jednostronny - ruch jednokierunkowy bez ruchu pieszego,
- B = suma szerokości urządzeń lub ładunków + luz mijania - ruch dwukierunkowy urządzeń transportowych,
- B = a + powiększony luz bezpieczeństwa - ruch urządzenia z dopuszczonym ruchem pieszych w tej samej strefie,
- B = suma szerokości urządzeń lub ładunków + separacja pieszych - ruch dwukierunkowy z pieszymi, jeżeli nie ma fizycznej separacji.
W tych zależnościach B oznacza minimalną szerokość korytarza, a a oznacza szerokość urządzenia lub ładunku, zależnie od tego, który wymiar jest większy. Wartości te należy traktować jako punkt wyjścia. Wiążące są dane producenta sprzętu, analiza ryzyka, projekt regałowy, lokalne warunki w danym magazynie oraz instrukcja bezpiecznej obsługi.
Dla ruchu pieszego przyjmuje się szerokość przejścia dobraną do kierunku ruchu, liczby pracowników i możliwości swobodnego mijania się. Jeżeli piesi poruszają się w pobliżu tras transportowych, należy stosować drogi komunikacyjne, oznaczenia poziome, wygrodzenia lub inne środki separacji.
Jakie normy muszą spełniać regały i układ regałów w magazynie?
Normy techniczne nie zastępują oceny ryzyka, ale porządkują wymagania dotyczące projektowania, montażu, użytkowania i kontroli. Przy projektowaniu odległości między regałami szczególne znaczenie mają PN-EN 15620, PN-EN 15629, PN-EN 15512 oraz PN-EN 15635.
- PN-EN 15620 dotyczy tolerancji, odkształceń i luzów w stalowych statycznych systemach składowania. W praktyce pomaga określić luzy manipulacyjne między paletą, belkami, ramą i torem pracy urządzenia.
- PN-EN 15629 odnosi się do specyfikacji wyposażenia do składowania, czyli danych potrzebnych do prawidłowego zaprojektowania systemu.
- PN-EN 15512 dotyczy zasad projektowania konstrukcji, w tym obliczeń dla systemów takich jak regały paletowe o zmiennej konfiguracji.
- PN-EN 15635 opisuje zasady użytkowania, przeglądów, utrzymania i bezpiecznej eksploatacji regałów magazynowych.
Wymagania dotyczące regałów magazynowych obejmują między innymi odpowiednio wytrzymałą i stabilną konstrukcję, dokumentację techniczną, informacje o dopuszczalnym obciążeniu, oznaczenia nośności, stan techniczny posadzki oraz bezpieczne odstępy robocze. Nasze ekipy montażowe realizują montaż zgodnie z PN-EN 15635, bez podwykonawców, a po zakończeniu prac przekazują dokumentację i tablice udźwigu.
Wózek, strefa pracy i typ regału - co najbardziej wpływa na odstęp?
Szerokość korytarza narzuca dobór sprzętu, a nie odwrotnie. Jeżeli magazyn ma już ograniczony rozstaw konstrukcji, należy dobrać urządzenia transportowe i regał tak, aby obsługa była możliwa bez kolizji z ramami, paletami i zabezpieczeniami.
Wózki wysokiego składowania Reach Truck
Wąski korytarz roboczy wymaga zastosowania sprzętu wysokiego składowania typu Reach Truck, dobranego do projektu i parametrów ładunku. Ten wariant dobrze sprawdza się tam, gdzie potrzebna jest obsługa wielu lokalizacji, kompletacja pełnych palet i elastyczny dostęp do jednostek ładunkowych. W takich układach często projektuje się regały paletowe, ponieważ umożliwiają bezpośredni dostęp do każdej palety.
Wózki systemowe VNA
Wózek systemowy VNA, czyli Very Narrow Aisle, pracuje w bardzo wąskich korytarzach. Taki system wymaga precyzyjnego prowadzenia, odpowiedniej posadzki, kontroli tolerancji i starannego projektu. W zamian pozwala uzyskać większą gęstość składowania niż klasyczny układ szerokich alejek, ale tylko wtedy, gdy proces logistyczny i wyposażenie magazynu są do tego przygotowane.
| Parametr | Reach Truck | VNA |
|---|---|---|
| Typowa szerokość korytarza roboczego | Dobierana do urządzenia, palety i projektu | Dobierana do systemu prowadzenia, palety i projektu |
| Zastosowanie | Elastyczna obsługa regałów paletowych i kompletacja | Magazyn wysokiego składowania z dużą gęstością lokacji |
| Nośność i wysokość pracy | Według danych producenta urządzenia i projektu | Według danych producenta urządzenia i projektu |
| Wymagania wobec posadzki | Równość i nośność zgodne z projektem | Podwyższone wymagania dotyczące tolerancji i prowadzenia |
| Ryzyko przy zbyt małym odstępie | Uderzenia w słupy, uszkodzenia palet, spadek wydajności | Kolizje z konstrukcją, błędy prowadzenia, przestoje |
Jak typy regałów zmieniają planowanie układu regałów?
Typy regałów należy dobierać do rotacji towaru, gabarytów jednostek, liczby indeksów, sposobu kompletacji i dostępnej powierzchni. Inny odstęp będzie potrzebny przy systemie paletowym, inny przy strefie odkładczej, a jeszcze inny przy dłużycy lub archiwum.
Najczęstszy wybór w logistyce to klasyczny system paletowy, ponieważ jest uniwersalny i łatwy do rozbudowy. Gdy priorytetem jest zagęszczenie, sprawdzają się regały wjezdne, regały przepływowe, a w określonych procesach także regały push-back. Przy dokumentach, częściach, opakowaniach i drobnicy stosuje się regały półkowe.
Jeżeli składowanie obejmuje profile, rury, płyty lub elementy długie, stosuje się regały wspornikowe, gdzie kluczowa jest nie tylko odległość między rzędami, ale też promień manewru i bezpieczny wysięg ładunku. W archiwach i zapleczach, gdzie liczy się maksymalne wykorzystanie miejsca, dobrym rozwiązaniem mogą być regały przesuwne, pod warunkiem zachowania przejść roboczych i ewakuacyjnych.
W ofercie Regał Expert znajdują się systemy składowania paletowe, półkowe, przesuwne, specjalistyczne, antresole, regały koszowe oraz akcesoria. Dobór nie powinien polegać na samym zagęszczaniu rzędów, ale na takim rozmieszczeniu, aby praca magazynu była płynna i bezpieczna.
Oznaczenia, nośność i zabezpieczenia - co musi być widoczne?
Każdy regał powinien mieć czytelne oznaczenia, w tym tablicę z parametrami użytkowania i dopuszczalnego obciążenia. Oznaczenia nośności muszą być zgodne z dokumentacją i aktualnym układem belek, ponieważ zmiana poziomów może wpływać na nośność całej konstrukcji.
W praktyce należy oznaczyć:
- ciągi piesze i drogi transportowe, najczęściej liniami w kolorze żółtym lub białym, zgodnie z przyjętą organizacją BHP,
- strefy odkładcze, kompletacyjne, buforowe i załadunkowe,
- miejsca kolizyjne przy bramach, narożnikach i przejazdach,
- dopuszczalny poziom składowania oraz zakazy składowania poza obrysem palety,
- uszkodzenia, które wymagają wyłączenia pola z użytkowania.
W miejscach narażonych na uderzenia należy stosować stabilną konstrukcję oraz zabezpieczenia, na przykład ochraniacze słupów, odbojnice, prowadnice lub wygrodzenia. Zbyt małe odstępy zwiększają ryzyko uszkodzenia ram, zakleszczenia ładunku, zablokowania ewakuacji i kolizji z pieszymi.
Jak zaprojektować układ regałów pod BHP i efektywność?
Aby zaplanować układ regałów, trzeba zacząć od analizy towaru: rotacji, wymiarów, masy, sposobu pakowania, liczby indeksów i wymagań branżowych. Następnie należy ustalić, co musi być na palecie, co może trafić na półkę, a co wymaga osobnej strefy lub systemu specjalistycznego.
Efektywne wykorzystanie przestrzeni magazynowej wymaga połączenia kilku danych:
- powierzchnia i wysokość hali,
- rodzaj i gabaryty jednostek ładunkowych,
- flota transportu wewnętrznego,
- kierunek ruchu oraz liczba operatorów,
- wymagana przepustowość przyjęć, wydań i kompletacji,
- stan posadzki, dylatacje, bramy, słupy budynku i instalacje,
- wymagania bezpieczeństwa i higieny pracy.
Jeżeli chcesz poprawić układ komunikacyjny magazynu, warto zamówić projektowanie magazynu z rysunkiem przestrzennym. W Regał Expert taki projekt, obejmujący alejki, nośności i wysokości poziomów, jest częścią kompleksowej realizacji. Do przygotowania wyceny potrzebne są: powierzchnia i wysokość hali, rodzaj ładunku oraz używany lub planowany sprzęt transportowy. Na zapytania odpowiadamy w krótkim czasie.
Przegląd regałów i eksploatacja regałów - kiedy odstępy trzeba skorygować?
Odległości należy ponownie ocenić zawsze wtedy, gdy zmienia się asortyment, flota, sposób kompletacji, wysokości poziomów lub kierunek ruchu. To samo dotyczy sytuacji, gdy w magazynie pojawiają się nowe uszkodzenia, zmienia się obciążenie posadzki albo planowana jest relokacja.
Podczas kontroli sprawdza się między innymi stan ram, belek, kotwienia, odchylenia, uszkodzenia mechaniczne, kompletność zabezpieczeń i zgodność użytkowania z dokumentacją. Profesjonalny przegląd okresowy regałów pomaga wykryć problemy, zanim doprowadzą do awarii lub wypadku.
Regał Expert wykonuje przeglądy okresowe i eksperckie PRSES zgodne z PN-EN 15635, a także serwis i naprawy. W praktyce oznacza to, że eksploatacji regałów nie należy traktować jako jednorazowego projektu, lecz jako proces obejmujący kontrolę, dokumentację, naprawy i aktualizację oznaczeń.
Zasady doboru szerokości alejek do floty i systemu składowania
Prawidłowa odległość między regałami w magazynie jest dobierana do typu wózka, gabarytów ładunku, kierunku ruchu i ewentualnej obecności pieszych. Odpowiedni dobór korytarzy roboczych bezpośrednio wpływa na bezpieczeństwo w magazynie, przepustowość i wykorzystanie przestrzeni.
Największym błędem jest projektowanie regałów wyłącznie pod liczbę miejsc paletowych. Taki układ może wyglądać korzystnie na rzucie, ale w praktyce utrudniać obsługę, powodować uszkodzenia słupów, blokować drogi ewakuacyjne i wydłużać procesy logistyczne. Bezpieczny projekt powinien uwzględniać transport, składowanie towarów, oznakowanie, kompletację, strefy buforowe oraz manewry z rzeczywistą jednostką ładunkową.
Jeżeli w obiekcie stosowane są regały wysokiego składowania, tolerancje posadzki, pionowość konstrukcji regałów i luzy manipulacyjne stają się szczególnie istotne. Przy mniejszej szerokości alejki rośnie znaczenie dokładności montażu, jakości prowadzenia sprzętu i kontroli stanu technicznego. Dlatego systemy magazynowe należy projektować razem z flotą, a nie dopasowywać przypadkowo po zakupie regałów.
FAQ - odległość między regałami w magazynie
Jaką odległość należy zachować między regałami w magazynie?
Należy zachować taką odległość, aby urządzenie transportowe, ładunek i operator mogli pracować bez kolizji, z wymaganym marginesem bezpieczeństwa. Szerokość korytarza dobiera się do typu wózka, gabarytów ładunku, kierunku ruchu oraz wymaganych luzów roboczych.
Jakie są wymagania normy PN-EN 15620?
PN-EN 15620 określa tolerancje, odkształcenia i luzy dla stalowych systemów składowania, co pomaga bezpiecznie dobrać odstępy między ładunkiem, ramą, belką i urządzeniem transportowym. Norma jest szczególnie ważna tam, gdzie pracują regały wysokiego składowania i wąskie alejki.
Jakie są podstawowe zasady prawidłowego składowania towaru na paletach w magazynie?
Podstawowe zasady to: nie przekraczać nośności regału i palety, odkładać paletę równo na belkach oraz utrzymywać odstęp od konstrukcji i sąsiednich ładunków. Towar nie powinien wystawać poza obrys w sposób utrudniający przejazd lub zwiększający ryzyko zahaczenia.
Czy oznaczenia na regałach muszą zawierać nośność?
Tak, użytkownik powinien mieć dostęp do czytelnych informacji o nośności i zasadach użytkowania danego systemu. Tablica udźwigu musi odpowiadać rzeczywistej konfiguracji, w tym wysokości poziomów i rozmieszczeniu belek.
Czy stare regały muszą spełniać aktualne wymagania bezpieczeństwa?
Stare regały muszą być użytkowane bezpiecznie, zgodnie z dokumentacją, oceną ryzyka i aktualnym stanem technicznym. Jeśli brakuje dokumentów, tablic lub występują uszkodzenia, konieczna jest ocena ekspercka, a czasem naprawa, przebudowa albo montaż i demontaż regałów w nowej konfiguracji.
Czy stan posadzki ma znaczenie dla dróg transportowych?
Tak, posadzka ma kluczowe znaczenie dla stabilności, pracy urządzeń i bezpieczeństwa manewrów. Nierówności, spękania, dylatacje lub niewystarczająca nośność mogą wymagać korekty projektu, ograniczeń użytkowania albo dodatkowej analizy przed montażem.
